Người tuyển dụng ở nơi mới không biết công ty bạn từng làm, không biết chức danh ấy có nghĩa gì trong bối cảnh đó, và không biết quy mô công việc bạn phụ trách. Ba thứ ấy hiển nhiên với bạn và hoàn toàn vô hình với họ.
Việc của bạn không phải là chứng minh mình giỏi. Việc của bạn là dịch kinh nghiệm sang một thứ người đọc hiểu được ngay — và đó là kỹ năng học được trong một buổi.
Ba thứ luôn phải bổ sung
Bối cảnh của nơi bạn làm. Một dòng: lĩnh vực gì, quy mô thế nào, phục vụ ai. Không cần nêu tên có ý nghĩa với người địa phương, cần nêu điều làm cho họ hình dung được.
Nghĩa thật của chức danh. Cùng một chức danh có thể nghĩa là rất khác nhau giữa các nơi. Hãy mô tả bằng việc bạn làm và phạm vi bạn phụ trách, chứ không dựa vào chức danh tự nói.
Quy mô cụ thể. Bao nhiêu người, bao nhiêu khách hàng, phạm vi tới đâu. Những con số này cho người đọc một thước đo mà tên công ty không cho được.
Cách viết một dòng kinh nghiệm cho dễ đọc
Cấu trúc đơn giản: bạn làm gì · trong bối cảnh nào · và kết quả là gì.
Tránh các thuật ngữ chỉ dùng ở nơi cũ, tên hệ thống nội bộ, hoặc cách gọi đặc thù của một ngành ở một nước. Nếu buộc phải dùng, hãy thêm một cụm giải thích ngắn.
Và hãy ưu tiên những phần kinh nghiệm chuyển được sang bối cảnh mới. Một số phần rất giá trị ở nơi cũ nhưng gắn chặt với hệ thống nơi đó; những phần khác thì phổ quát hơn. Đưa phần phổ quát lên trước.
Khoảng trống trong lịch sử làm việc
Việc chuyển nước gần như luôn tạo ra một khoảng trống, và đó là chuyện bình thường mà nhà tuyển dụng ở nơi có nhiều người nhập cư đều quen.
Cách xử lý: nêu ra ngắn gọn thay vì để trống. Một dòng nói rõ giai đoạn đó bạn chuyển tới đây và làm gì trong thời gian ấy — học ngôn ngữ, hoàn tất thủ tục, chăm sóc gia đình — là đủ.
Điều quan trọng là có một câu trả lời, chứ không phải câu trả lời phải ấn tượng.
Khi kinh nghiệm của bạn không khớp với thị trường tại chỗ
Có những trường hợp lĩnh vực bạn làm không tồn tại dưới hình thức tương tự ở nơi mới, hoặc thị trường ở đó vận hành khác hẳn.
Trong tình huống này, việc đáng làm không phải cố ép kinh nghiệm cũ vào khuôn mới, mà là tách nó thành các kỹ năng thành phần và xem kỹ năng nào có chỗ dùng ở đây.
Cách làm: liệt kê những việc cụ thể bạn thật sự làm hằng ngày, không theo chức danh. Danh sách ấy thường dài hơn bạn nghĩ, và một số mục trong đó khớp với những vị trí bạn chưa từng nghĩ tới.
Ba câu hỏi tự đặt cho từng mục kinh nghiệm
Đọc lại từng dòng trong hồ sơ và hỏi ba câu này. Chúng lọc ra rất nhanh những chỗ cần viết lại.
"Người không biết gì về nơi tôi từng làm có hiểu dòng này không?" Nếu dòng đó dựa vào việc người đọc biết công ty hoặc biết ngành ở nước cũ, nó cần được viết lại.
"Dòng này nói tôi làm gì, hay chỉ nói tôi từng ở đâu?" Chức danh và tên nơi làm chỉ là nhãn. Việc bạn thật sự làm mới là thứ chuyển được sang bối cảnh mới.
"Nếu bỏ dòng này đi thì hồ sơ có yếu đi không?" Trong một hồ sơ ngắn theo chuẩn tại chỗ, mỗi dòng phải trả tiền cho chỗ nó chiếm. Những mục không trả lời được câu này thường là những mục nên cắt.
Hai nguồn giúp được việc này
Dịch vụ hỗ trợ tìm việc của cơ quan lao động địa phương. Họ biết thị trường và họ làm đúng việc dịch kinh nghiệm này hằng ngày. Nhiều nơi có dịch vụ riêng cho người mới đến.
Người cùng nghề đã chuyển tới trước bạn. Họ đã giải đúng bài toán này, và họ biết những gì không có trong bất kỳ hướng dẫn nào — chức danh nào tương đương, kỹ năng nào được coi trọng, và những chỗ hay bị hiểu nhầm.
Cả hai nguồn đều miễn phí và đều ít được dùng. Bài sau của chuyên mục nói về cách tìm nhóm thứ hai.
Thông lệ trình bày, cách đánh giá kinh nghiệm và các dịch vụ hỗ trợ khác nhau theo từng nơi — hãy hỏi cơ quan lao động tại địa phương.
Tôi nên dịch chức danh cũ hay giữ nguyên?
Hãy mô tả công việc thật thay vì dựa vào chức danh. Nếu dùng chức danh, hãy thêm một dòng giải thích phạm vi.
Khoảng trống vì chuyển nước có bất lợi không?
Thường không, nếu bạn nêu ra rõ ràng. Để trống mà không giải thích gây thắc mắc hơn nhiều so với bản thân khoảng trống.
Kinh nghiệm của tôi không dùng được ở đây thì sao?
Hãy tách nó thành các kỹ năng thành phần và xem kỹ năng nào có chỗ dùng. Danh sách ấy thường rộng hơn chức danh cũ.
Có nên nhận vị trí thấp hơn kinh nghiệm không?
Đây là quyết định cá nhân. Bài sau của chuyên mục bàn về việc công việc đầu tiên không phải công việc cuối cùng.
