Ở nhiều thị trường lao động, một phần đáng kể vị trí được lấp qua giới thiệu chứ không qua tin tuyển dụng công khai. Người mới đến bắt đầu với con số không ở đúng kênh quan trọng nhất.
Tin tốt: khác với hồ sơ tín dụng, mạng lưới xây được nhanh hơn nhiều — và nó không đòi bạn phải là người hướng ngoại.
Bắt đầu từ những nơi bạn đã có mặt
Nơi làm việc hoặc trường học hiện tại, nếu bạn đã có. Đồng nghiệp là nguồn giới thiệu tự nhiên nhất và ít gượng gạo nhất.
Trường của con. Với gia đình có con nhỏ, đây thường là mạng lưới đầu tiên hình thành, và nó dẫn tới những quan hệ vượt ra ngoài chuyện trường lớp.
Lớp học ngôn ngữ. Mọi người ở đó đều đang ở hoàn cảnh giống bạn, và một số đã ở lâu hơn.
Hàng xóm và khu bạn sống. Ít liên quan tới nghề nghiệp trực tiếp, nhưng đây là nơi bạn gặp lại người ta nhiều lần — mà sự lặp lại chính là thứ biến người quen thành quan hệ.
Những nơi đáng tìm tới
Tổ chức nghề nghiệp trong lĩnh vực của bạn. Nhiều nơi có hội nghề nghiệp mở cho cả người mới, và họ thường có hoạt động dành riêng cho người mới gia nhập.
Các nhóm dành cho người cùng quê hoặc cùng ngôn ngữ. Chúng có giá trị thật trong giai đoạn đầu: thông tin thực tế, sự hỗ trợ, và những người đã đi qua đúng con đường bạn đang đi.
Hoạt động tình nguyện. Đây là cách được nhiều người mới đến đánh giá cao nhất, vì nó cho ba thứ cùng lúc: quan hệ, kinh nghiệm tại chỗ, và một mục trong hồ sơ cho thấy bạn đã bắt đầu tham gia.
Các sự kiện mở của ngành. Không phải để phát hồ sơ, mà để hiểu ngành ở đây vận hành thế nào và ai làm gì.
Cách tiếp cận không gượng gạo
Nỗi ngại lớn nhất của nhiều người là cảm giác đang nhờ vả. Có một cách khung lại vấn đề khiến nó dễ hơn hẳn.
Đừng xin việc. Hãy xin thông tin. Câu hỏi "anh có biết chỗ nào đang tuyển không" đặt người đối diện vào thế khó. Câu hỏi "ở đây người làm nghề này thường bắt đầu thế nào" thì dễ trả lời và thường cho nhiều hơn.
Hỏi một câu cụ thể. Người ta thích giúp khi biết chính xác phải giúp gì, và thấy khó khi được hỏi một câu quá rộng.
Và đưa lại thứ gì đó. Bạn có góc nhìn, kỹ năng, hoặc đơn giản là sự sẵn sàng giúp việc gì đó. Một quan hệ hai chiều bền hơn nhiều so với một chuỗi lời nhờ.
Giữ liên hệ sau lần gặp đầu tiên
Đây là phần quyết định và là phần hay bị bỏ. Một cuộc trò chuyện tốt mà không có gì tiếp theo thì sau vài tháng gần như không còn lại gì.
Gửi một lời cảm ơn ngắn trong vòng một hai ngày, nhắc lại một điều cụ thể họ đã nói. Nó cho thấy bạn đã nghe thật, và nó làm cuộc trò chuyện tồn tại dưới dạng văn bản.
Báo lại khi lời khuyên của họ có kết quả. Người ta rất hiếm khi được biết lời khuyên của mình dẫn tới đâu, và việc báo lại là cách tự nhiên nhất để giữ liên hệ mà không cần lý do gì khác.
Và giữ một danh sách. Ai bạn đã gặp, họ làm gì, đã nói gì. Sau vài tháng, danh sách ấy là bản đồ của bạn về ngành ở nơi mới — thứ không ai có thể đưa cho bạn.
Điều cần kiên nhẫn
Mạng lưới không cho kết quả ngay, và nhiều cuộc gặp sẽ không dẫn tới đâu cả. Đó là chuyện bình thường và không phải dấu hiệu bạn làm sai.
Cách nghĩ giúp ích: mỗi cuộc trò chuyện đều cho bạn thông tin về cách thị trường ở đây vận hành, kể cả khi nó không dẫn tới một cơ hội. Và thông tin ấy tích luỹ.
Một lưu ý về giới hạn
Mạng lưới giúp bạn biết cơ hội và được giới thiệu. Nó không thay thế được việc đáp ứng điều kiện, và nó không nên là lý do để bạn bỏ qua các kênh chính thức.
Hãy cảnh giác với bất kỳ ai hứa sắp xếp một công việc để đổi lấy một khoản tiền. Việc tuyển dụng hợp lệ không hoạt động theo cách đó, và người mới đến là nhóm hay bị nhắm tới trong các hình thức này. Nếu bạn gặp một đề nghị như vậy, hãy hỏi cơ quan lao động địa phương.
Cách thị trường lao động vận hành, các tổ chức nghề nghiệp và các dịch vụ hỗ trợ khác nhau theo từng nơi — hãy hỏi cơ quan lao động tại địa phương về những gì sẵn có cho người mới đến.
Tôi không giỏi giao tiếp thì làm sao xây mạng lưới?
Hãy bắt đầu từ những nơi bạn đã có mặt đều đặn — nơi làm việc, trường của con, lớp học. Sự lặp lại làm phần lớn công việc, không phải kỹ năng giao tiếp.
Làm tình nguyện có thật sự giúp tìm việc không?
Nhiều người mới đến đánh giá cao vì nó cho quan hệ, kinh nghiệm tại chỗ và một mục trong hồ sơ cùng lúc. Hãy chọn việc liên quan tới lĩnh vực của bạn nếu có thể.
Nhờ người quen giới thiệu có bị coi là không công bằng không?
Giới thiệu là một phần bình thường của tuyển dụng ở nhiều nơi. Điều không bình thường là trả tiền để có một vị trí — đó là dấu hiệu nên dừng lại.
Nên tham gia nhóm người cùng quê hay tránh?
Chúng có giá trị thật trong giai đoạn đầu. Điều nên tránh là chỉ ở trong đó — vì mạng lưới rộng hơn mới mở ra phần lớn cơ hội tại chỗ.
