Một chỗ ở rẻ hơn nhưng xa hơn thường không thật sự rẻ hơn. Khi cộng chi phí đi lại, thời gian mất mỗi ngày, và những thứ bạn không làm được vì đã hết thời gian, phép tính thường đảo ngược.
Với gia đình có nhiều người cùng phải di chuyển, phép tính đảo ngược mạnh hơn nữa.
Cách tính chi phí thật của khoảng cách
Chi phí đi lại hằng tháng cho mọi thành viên. Không chỉ của người đi làm — cả trẻ đi học, cả những chuyến đi cuối tuần.
Thời gian mỗi ngày, nhân cho mỗi người. Hãy quy nó ra số giờ mỗi tuần và nhìn thẳng vào con số đó.
Chi phí của việc thiếu thời gian. Đây là phần khó đo nhất và thật nhất: bữa ăn mua ngoài vì về quá muộn, việc không tham gia được hoạt động nào, việc trẻ không chơi được với bạn cùng lớp vì ở xa.
Cộng ba thứ này lại rồi so với khoản chênh lệch tiền thuê. Ở nhiều trường hợp, chỗ ở "rẻ hơn" hoá ra đắt hơn.
Yếu tố đặc biệt với người mới đến
Mạng lưới hình thành ở nơi bạn có mặt. Nếu bạn ở xa nơi làm việc và xa trường của con, bạn mất cả hai mạng lưới tự nhiên nhất — thứ mà chuyên mục trước đã nói là quan trọng nhất trong giai đoạn này.
Trẻ hoà nhập qua việc gặp bạn ngoài giờ. Bạn cùng lớp ở xa nhà nghĩa là những quan hệ ấy khó hình thành.
Và mệt mỏi cộng dồn. Năm đầu đã tiêu tốn năng lượng hơn bình thường vì mọi thứ đều mới. Thêm nhiều giờ đi lại mỗi tuần vào đó là một khoản không nhỏ.
Những gì nên đo trước khi ký hợp đồng thuê
Đi thử tuyến vào đúng khung giờ thật, cả sáng lẫn chiều. Con số ứng dụng đưa ra là con số lý tưởng.
Kiểm tuyến vào buổi tối và cuối tuần. Nhiều hệ thống giảm tần suất mạnh ngoài giờ cao điểm, và điều đó ảnh hưởng tới đời sống nhiều hơn người ta tưởng.
Đếm số lần phải chuyển tuyến. Một chuyến đi có ba lần chuyển mệt hơn hẳn một chuyến dài hơn nhưng đi thẳng — và nó dễ hỏng hơn khi có trục trặc.
Xem thời tiết ảnh hưởng thế nào. Một quãng đi bộ dễ chịu vào mùa đẹp có thể rất khác vào mùa khắc nghiệt — và người mới đến thường chỉ trải qua một mùa khi quyết định.
Một phép thử đơn giản trước khi quyết
Trước khi ký hợp đồng thuê ở một nơi xa, hãy dành một ngày làm đúng việc này: đi từ chỗ ở dự kiến tới nơi làm việc vào buổi sáng, ở lại cả ngày trong khu vực đó, rồi đi về vào buổi chiều.
Một ngày ấy cho bạn ba thứ mà không tính toán nào cho được. Cảm giác thật về quãng đường — khác hẳn với con số phút. Bức tranh về khu vực vào giờ thường, không phải giờ bạn đi xem nhà. Và một ước lượng đúng về việc bạn sẽ còn lại bao nhiêu sức vào buổi tối.
Với một quyết định ràng buộc nhiều tháng và ảnh hưởng tới cả nhà mỗi ngày, một ngày thử là khoản đầu tư rất nhỏ.
Ba thứ dễ bị đánh giá thấp khi mới đến
Mùa. Nếu bạn tới vào mùa đẹp, quãng đi bộ mười lăm phút có vẻ không đáng kể. Cùng quãng đó vào mùa khắc nghiệt nhất trong năm là chuyện khác hẳn, và bạn chưa trải qua nó khi ký hợp đồng.
Ngày mọi thứ trục trặc. Tuyến bị gián đoạn, trẻ ốm phải đón giữa giờ, một cuộc hẹn phát sinh. Một khoảng cách chấp nhận được trong ngày bình thường có thể thành vấn đề thật trong những ngày như vậy — và chúng xảy ra thường xuyên hơn người ta dự tính.
Việc phải làm hai chiều nhiều lần trong ngày. Với gia đình có con nhỏ, lịch đưa đón có thể nghĩa là đi cùng một quãng bốn lần thay vì hai. Hãy nhân con số ra trước khi quyết.
Khi bạn không có nhiều lựa chọn
Ở nhiều nơi, chỗ ở gần trung tâm hoặc gần nơi làm việc đơn giản là ngoài tầm với trong năm đầu. Nếu vậy, có vài cách giảm nhẹ.
Chọn theo điểm trung chuyển chứ không theo khoảng cách trên bản đồ. Một nơi xa hơn nhưng có tuyến thẳng thường tốt hơn một nơi gần hơn nhưng phải chuyển nhiều lần.
Ưu tiên khu có đủ thứ thiết yếu trong tầm đi bộ. Nó giảm số chuyến đi cần thiết mỗi tuần.
Và coi đây là lựa chọn của giai đoạn. Nhiều gia đình chuyển gần hơn sau năm đầu, khi đã hiểu thành phố và khi hoàn cảnh đã ổn định hơn.
Chi phí đi lại, tần suất phương tiện và đặc điểm từng khu vực khác nhau hoàn toàn theo từng nơi — hãy đo bằng chính chuyến đi thật của bạn, và hỏi người đã sống ở khu vực đó.
Bao xa là quá xa?
Không có con số chung. Hãy quy thời gian đi lại ra số giờ mỗi tuần cho cả nhà và xem con số ấy có chấp nhận được không.
Tôi nên ưu tiên gần nơi làm việc hay gần trường của con?
Tuỳ ai đi lại nhiều hơn và ai có thể tự đi. Với trẻ nhỏ, khoảng cách tới trường thường ảnh hưởng tới cả gia đình nhiều hơn.
Tôi đã ký hợp đồng ở xa rồi thì sao?
Hãy tối ưu những gì còn lại: tìm tuyến ít chuyển nhất, xem có phương án đi lại nào khác không, và coi đây là lựa chọn của giai đoạn đầu.
Có nên chọn xa hơn để có nhà rộng hơn không?
Hãy tính cả ba khoản: chi phí đi lại, thời gian mỗi tuần, và những gì bạn không làm được vì hết thời gian. Rồi so với phần diện tích thêm.
